Herdís Sigurgrímsdóttir stjórnmálafræðingur bjó um árabil í Noregi og hefur fylgst grannt með umfjöllun um íslensku þjóðaratkvæðagreiðsluna þar í landi. Sú umræða fer ekki endilega fram á kaffistofum en stjórnkerfið, einkum norska utanríkisráðuneytið, setur sig í stellingar fyrir niðurstöðuna. Eyrún Magnúsdóttir ræðir við Herdísi um stöðuna í norskri pólitík og um það hvort Norðmenn eru eitthvað að pæla í þjóðaratkvæðagreiðslunni á Íslandi og hvaða áhrif hún gæti haft.

EES-samningurinn er samningur Íslands, Noregs og Lichtenstein við Evrópusambandið sem veitir aðgang að innri markaðinum svokallaða. En hvað gera Norðmenn ef Ísland segir já á laugardaginn? Hvaða áhrif hefur það á norsk stjórnmál og afstöðu Norðmanna til Evrópusamvinnu, bæði EES og ESB.

Herdís segir umræðu um þjóðaratkvæðagreiðslu á Íslandi ekki endilega ná inn á kaffistofur Norðmanna. Þó velti margir fyrir sér að það gæti orðið tómlegt í EES-samstarfinu ef Ísland fer út. Þar verði þá bara Lichtenstein, þar sem álíka margir búa og í Kópavogi, auk Noregs.

Þátturinn er aðgengilegur hér að neðan og á öllum helstu hlaðvarpsveitum: 

Molar úr þættinum:

• Forsætisráðherra og utanríkisráðherra Noregs vilja ganga í Evrópusambandið, en frumkvæði að samtali um það yrði að koma frá grasrót Verkamannaflokksins
• Evrópumálin hafa legið í láginni undanfarin ár en merki eru um að aukinn áhugi sé að myndast
• Tollar á járnblendi hreyfðu við umræðu um stöðu EES-samningsins
• Segi Íslendingar já í þjóðaratkvæðagreiðslu verður það klárlega innspýting og innblástur fyrir Norðmenn að fara inn í samtalið um framtíð EES og mögulega aðild að ESB
• Í fyrsta skiptið síðan 1994 eru fleiri kjörnir fulltrúar opnir fyrir aðild og skoðanakannanir sýna breytingu meðal almennings
• Verkamannaflokkurinn, flokkur forsætisráðherra, er klofinn í afstöðu til aðildar en Høyre, systurflokkur Sjálfstæðisflokksins, er yfirlýstur Evrópuflokkur
• Noregur situr ekki við borðið þegar stærstu ákvarðanir um varnarmál eru teknar og það ergir stjórnmálamenn sem vilja meira vægi Norðmanna í þeim ákvörðunum, vægi sem ekki fæst með EES
• Áhrifaleysi EES-samningsins hefur töluvert verið rætt í Noregi og sú staða sem upp gæti komið ef Noregur situr eftir í EES, bara með Lichtenstein – sem er á stærð við Kópavog

Þátturinn er opinn en við bendum á að hægt er að gerast áskrifandi að Gímaldinu og styðja þannig við frekari þáttagerð og viðleitni fjölmiðilsins til að lýsa upp samfélagið. Það er einnig hægt að leggja til frjálst framlag.