1. Þeg­ar rík­ið spurði þjóð­ina hvern­ig mætti spara

Á fyrsta starfs­degi þessa árs efndi rík­is­stjórn­in til sam­ráðs við al­menn­ing um hag­ræð­ingu í rík­is­rekstri. Þjóð­in var spurð hvar og hvern­ig henni fynd­ist helst mega hag­ræða í rík­is­rekstri; hvar mætti stokka upp eða breyta for­gangs­röð­un og hvort dæmi væru um só­un hjá hinu op­in­bera sem auð­velt væri að taka á. Mik­il þátt­taka var í sam­ráð­inu og bár­ust yf­ir 10.000 til­lög­ur um hag­ræð­ingu í 3985 um­sögn­um. For­stöðu­menn rík­is­stofn­ana fengu sömu spurn­ing­ar frá rík­is­stjórn­inni með ósk­um um til­lög­ur. Í stefnu­ræðu sinni við upp­haf yf­ir­stand­andi haust­þings full­yrti for­sæt­is­ráð­herra að sam­ráð­ið myndi skila sér í yf­ir 100 millj­arða hag­ræð­ingu á tíma nýrr­ar fjár­mála­á­ætl­un­ar. Með­al hag­ræð­ing­ar­að­gerða sem ráð­ist verð­ur í á grund­velli sam­ráðs­ins er af­nám hand­haf­a­launa vegna for­seta­valds en frum­varp þess efn­is hef­ur ver­ið birt í sam­ráðs­gátt stjórn­valda.

2. Þegar hlutur ríkisins í Ís­lands­banka var seldur

Mark­aðs­sett út­boð á hlut­um rík­is­sjóðs í Ís­lands­banka fór fram í maí síð­ast­liðn­um þar sem eft­ir­stand­andi 45,2 pró­sent eign­ar­hlut­ur rík­is­ins var seld­ur. Út­hlut­að var til rúm­lega 31 þús­und ein­stak­linga, sem fengu sam­an­lagt 815,6 millj­ón­ir hluta. Sölu­ferl­ið hófst haust­ið 2024 en var af­lýst með stutt­um fyr­ir­vara og sagði þá­ver­andi fjár­mála­ráðu­neyt­ið af sér í kjöl­far­ið. Eign­ar­hluti rík­is­ins í bank­an­um var seld­ur í þrem­ur söl­u­m. Fyrri söl­urn­ar tvær voru fram­kvæmd­ar af Banka­sýslu rík­is­ins en sú síð­asta af fjár­mála­ og efna­hags­ráðu­neyt­in­u. Mask­ína kann­aði við­horf al­menn­ings til söl­unn­ar bæði síð­asta vor og vor­ið 2022 og reynd­ust mun fleiri ánægð­ir með hvern­ig til tókst nú en ár­ið 2022.

3. Þeg­ar Fram­sókn sprengdi borg­ar­stjórn­ina

Það stefndi allt í að Sam­­fylk­ing­in missti völd­in í Reykja­vík þeg­ar Ein­ar Þor­steins­son þá­ver­andi borg­ar­stjóri og odd­viti Fram­sókn­ar­flokks­ins í Reykja­vík, taldi sig á vor­mán­uð­um hafa náð sam­komu­lagi við Sjálf­stæð­is­flokk­inn, Flokk fólks­ins og Viðreisn um nýj­an meiri­hluta í Reykja­vík. Komu þá mörg at­vik sam­an í ein­u, sem ollu því að það slitn­aði upp úr við­ræð­u­m.

Þyk­ir þar hafa veg­ið þyngst að Kristrún Frosta­dótt­ir, for­sæt­is­ráð­herra nýtti sam­bönd sín við Ingu Sæland, fé­lags­ og hús­næð­is­mála­ráð­herra til að draga borg­ar­full­trúa Flokks fólks­ins út úr viðræðunum og úr varð nýr meiri­hluti mynd­að­ur til vinstri. Hægri flokkarnir sitja nú í minnihluta í borgarstjórn líkt og á Alþingi. Undantekningin er Viðreisn en fulltrúi þeirra er nú í minnihluta í borginni en flokkurinn á aðild að stjórnarmeirihlutanum á þingi.

4. Þegar stjórnarandstaðan fór í mál­þóf

Það var ekki bjart yf­ir rík­is­stjórn­inni í sum­ar þeg­ar stjórn­ar­and­stað­an efndi til lengsta mál­þófs sög­unn­ar. Um­ræðu­efn­ið var hækk­un veiði­gjalda og þurfti að grípa til ör­þrifa­ráða til að ljúka um­ræð­um á Al­þingi og var það gert með þeim for­dæma­lausa hætti að for­seti þings­ins batt endi á um­ræð­ur sam­kvæmt heim­ild í þing­sköp­um. Þetta lagð­ist allt frek­ar þung­lega í menn. Hins veg­ar kom síð­ar í ljós hve gott sum­ar­ið reynd­ist rík­is­stjórn­inn­i. Stjórn­ar­and­stöðu­flokk­arn­ir töp­uðu miklu fylgi á mál­þóf­inu og and­stöðu við hærri veiði­gjöld. En rík­is­stjórn­in hélt sjó og styrkti stöðu sína.

5. Þegar samn­ingur SÞ um rétt­indi fatl­aðs fólks var lög­fest­ur

„Frú for­set­i, ég gæti næst­um því far­ið að gráta. Ég er svo glöð að vera kom­in hing­að,“ sagði Inga Sæland við at­kvæða­greiðslu á Al­þingi þeg­ar samn­ing­ur­inn var lög­fest­ur 12. nóv­em­ber síð­ast­lið­inn. Ís­land und­ir­rit­aði samn­ing­inn ár­ið 2016 og er bund­ið af hon­um sam­kvæmt al­þjóða­lög­um. Lög­fest­ing­in nú hef­ur hins veg­ar í för með sér að ákvæði samn­ings­ins fá laga­gildi og geta ein­stak­ling­ar byggt rétt sinn á ákvæð­um hans fyr­ir dóm­stól­um og öðr­um úr­skurð­ar­að­il­u­m. Lög­fest­ing­in hef­ur lengi ver­ið bar­áttu­mál hjá Ingu sem lagði fjór­um sinn­um fram þing­mál þess efn­is þeg­ar hún var þing­mað­ur í stjórn­ar­and­stöð­u.

Þessu tengt:

2. desember 2025

Fimm verstu augna­blik rík­is­stjórn­ar­inn­ar

Í umfjölluninni var ranglega sagt að Viðreisn ætti aðild að nýjum meirihluta í Reykjavík. Það hefur verið leiðrétt.